In memoriam Elis Juliana (1927-2013)

Door Ingrid van der Graaf

 Laatste van de ‘Grote drie’ van de Antilliaanse dichtkunst

De  Curaçaose dichter, schrijver en beeldend kunstenaar Elis Juliana overleed 23 juni jongstleden op 85 jarige leeftijd. Hij behoorde met Luis Daal en Pierre Lauffer tot de ‘Grote Drie’ van de Antilliaanse dichtkunst in het Papiaments en was de langst levende. Juliana onderscheidde zich van de andere twee door zijn ritmische dichtkunst die zich in eerste instantie moeilijk liet vertalen. Fred de Haas, muzikant en vertaler, slaagde erin het  werk van Juliana op een goede manier te vertalen. Een week voor zijn overlijden werd Elis Juliana nog benoemd tot eredoctor aan de Universiteit van Curaçao vanwege zijn bijzondere verdiensten voor de Curaçaose gemeenschap. Waarover hij zelf zei: ‘Mijn hele leven heb ik geprobeerd om het Curaçaose volk te verheffen. Of het mij is gelukt, is niet aan mij om te zeggen.’

In 1981 kwam Juliana voor het eerst naar Nederland op verzoek van Poetry International.  In het najaar van 2007 maakte uitgever Franc Knipscheer (In de Knipscheer) tijdens een bezoek aan Curaçao voor het eerst kennis met Juliana. Hij was zeer onder de indruk van Juliana en zijn werk en nam zich heilig voor iets van hem uit te gaan geven. Dat resulteerde in 2011 in de dichtbundel Hé Patu/Waggeleend, in een vertaling van Fred de Haas. Meer dan vijftig jaar geleden schreef Juliana dit ritmische klankgedicht dat uitgroeide tot een echte eilandklassieker.

Het literaire werk van Elis Juliana beslaat meer dan een halve eeuw. Thematiek in zijn poëzie is de maatschappij. Hij gaf kernachtig commentaar op de geestelijkheid en de mentaliteit van het volk. In een interview in De Avonden van de VPRO vertelt Fred de Haas dat Juliana een rolmodel was voor alle mensen van Curaçao: ‘Elis heeft zijn werk altijd in dienst gesteld van de bewustwording van zijn volk. En uit al zijn gedichten blijkt dat hij graag wilde dat mensen zich bewust zijn van hun plek in de geschiedenis’.

 

 

Recent

19 december 2017

Ontvoerd in Irak

Literair Nederland - 10 jaar geleden

05 februari 2009

Seizoenen van zinnen door Frans de Birk en Jet van Swieten

Bundels gedichten gemaakt door twee dichters zijn zelden een succes. Ze doen veelal gekunsteld aan, immers een gedicht is de allerindividueelste uiting van een dichter en kan maar zelden gedeeld worden met diezelfde uitingen van een andere poëet.

Frans de Birk (1961) is een dichter uit Nieuwegein, die een groot aantal fraaie verzen op zijn naam heeft staan. Bundels als Herberg van dode schepen en Penseelstreken van de tijd bleven ten onrechte redelijk onopgemerkt maar in de tussentijd trad De Birk op met zijn groep JAFT, waarmee hij zijn gedichten op taal zette en ze door musici liet begeleiden.

Lees meer