Onlangs verschenen: Besmette jeugd – Ismee Tames

‘Politiek besmette jeugd’. Zo werden ze genoemd, de kinderen van NSB’ers en andere Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog aan Duitse kant stonden. In de jaren van de wederopbouw hadden kinderen van ‘foute’ ouders een uitzonderlijke positie. Zij werden aangekeken op de daden van hun ouders. Tegelijkertijd kon de overgrote meerderheid van deze kinderen persoonlijk niets worden aangerekend.

In Besmette jeugd onderzoekt Ismee Tames hoe in het naoorlogse Nederland werd omgegaan met schuld en boete. Daarbij laat zij overtuigend zien dat het leven van deze kinderen op een unieke manier de toen – malige opvattingen over opvoeding, gezin en man-vrouwverhoudingen weerspiegelt. Deze opvattingen waren bepalend voor de manier waarop de overheid en maatschap – pe lijke organisaties, maar ook de buurt, de school en andere ouders reageerden op kinderen van ‘foute’ ouders.

Tames schetst een geheel nieuw beeld van de naoorlogse jaren. Om te voorkomen dat er in een volgende oorlog opnieuw een groep collaborateurs zou opstaan, moesten de kinderen van ‘foute’ Nederlanders zo snel mogelijk worden geïntegreerd en onzichtbaar gemaakt. Deze geforceerde integratie had vaak een averechts effect: kinderen voelden zich afgewezen en in het nauw gebracht. Dat inzicht maakt Besmette jeugd tot een historisch werk met grote actualiteitswaarde.

Ismee Tames (1976) is als historicus en politicoloog verbonden aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Zij doet onderzoek naar de gevolgen van de collaboratie in Nederland en coördineert het onderzoeksprogramma ‘Erfenissen van Collaboratie’. In 2006 promoveerde zij op Oorlog voor onze gedachten. Oorlog, neutraliteit en identiteit in het Nederlandse publieke debat, 1914-1918. (Uitgeverij Balans)

Ismee Tames, Besmette jeugd. Balans, 272 p., € 17,95

Recent

19 december 2017

Ontvoerd in Irak

Literair Nederland - 10 jaar geleden

29 november 2010

Recensie door: Rein Swart

Boeiende verwerking van de nazi-tijd aan de hand van het tragische leven van een van de eerste Duitse vliegeniersters

Marga Von Etzdorf was ten tijde van de opkomst van de nazi’s in Duitsland een van de eerste vliegeniersters. Ze werd geboren in 1907 en leefde maar kort. In 1933 schoot ze zichzelf dood in Syrië na een mislukte landing tijdens een tussenstop op weg naar Australië. Daarvoor had ze ook al brokken gemaakt.

Lees meer