Stefan Zweig – Ongeduld

Vier sterren

In deze psychologische roman wordt de officier Hoffmiller, een ervaren cavalerist in het Habsburgse leger, door een kennis uitgenodigd om een feest bij te wonen bij de aristocratische familie Kekesfalva. Na zijn blunder de kreupele dochter Edith ten dans te vragen, raakt hij steeds meer in haar netten verstrikt.

Het verhaal speelt zich af vlak vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog en centraal hierin staat een excursie rond het begrip medelijden, dat als motto aan het boek wordt meegegeven. In een uitgekaderd fragment worden twee soorten medelijden tegenover elkaar gesteld:

‘De ene, de zwakke en sentimentele soort, is eigenlijk niets anders dan het ongeduld van het hart om zich zo snel mogelijk te bevrijden van het pijnlijke gevoel dat je bekruipt bij de aanblik van de ellende van een ander, die vorm van medelijden die helemaal geen medelijden is, maar louter instinctieve afweer van de eigen ziel tegen het lijden van de ander. En de andere soort, de enige die ertoe doet, is het onsentimentele maar vruchtbare medelijden, dat welbewust is en vastbesloten geduldig en mee-duldend alles tot het uiterste en zelfs nog verder te doorstaan.’

Het verhaal wordt terugverteld door de officier, maar staat in de tegenwoordige tijd hetgeen het verhaal zeer levendig maakt. ‘Ik zie ik dat ze slaapt,’ staat er bijvoorbeeld in plaats van ‘Ik zag ik dat ze sliep.’

Zweig paart een rustige manier van vertellen aan een dwingende voortgang van het verhaal dat met veel spanning wordt op- en uitgebouwd. Vanwege de dramatische kracht zou Ongeduld, dat mijn inziens een sprekender titel had verdiend, als toneelvoorstelling bewerkt kunnen worden. Helaas wordt het drama aan het eind een beetje teveel van het goede. Vertaalster Janneke van der Meulen spreekt in het nawoord over kunstgrepen die de auteur toepaste. Ze memoreert dat Zweig, die vaker novellen schreef, deze roman al tot de helft had teruggebracht, maar wat mij betreft had hij het eind nog meer kunnen inkorten.

 

 

Ongeduld
Stefan Zweig
Vertaling door: Janneke van der Meulen
Verschenen bij: Amstel
Prijs: € 39,90

Recent

19 december 2017

Ontvoerd in Irak

Over 'In andermans handen' van Sherko Fatah
18 december 2017

Onvergetelijke hommage aan de Shakespeare van de lage landen

Over 'Ik, Vondel' van Hans Croiset
15 december 2017

Drakenbloed en hoestende koeien

Over 'Tijl' van Daniel Kehlmann
14 december 2017

Vergane Hollywoodglorie in de Maghreb

Over 'De oppermachtigen' van Hedi Kaddour
13 december 2017

Literatuur uit de provincie

Over 'Ergens op het eind' van Erik Nieuwenhuis

Verwant